13 Jul, 2009
Minyatürlerle Osmanlı – İslam Mitologyası – Metin And
Yazan: Dulcinea Kategori: İnceleme
Metin And, tiyatro tarihi üzerine sayısız araştırmaları olan bir araştırmacı. Bu kitabı da, minyatürler ile profesyonel anlamda ilgilenenlerden ziyade, her şeye burnunu sokan meraklı okuyucu tipi için yazmış. Tarih, din ve mitologya bilgisi tam olmayan benim gibi birisi için ciddi bilgi bombardımanı içeriyor. Bir yandan okuyup bir yandan da sindirmek için araştırma falan yapmak lazımdı aslında. Ben kendimce hızlı okudum, genel bir fikir sahibi olmama yaradı.
Yazar birçok kaynaktan minyatürleri, bazı ana başlıklara ayırarak, konularına göre incelemiş, bu oldukça çetrefilli bir uğraş, çünkü genelde bir sayfada birden fazla konu işleniyor (peygamberler ile yaratıkları, kıyameti veya başka peygamberleri aynı minyatürde görebiliyoruz). Ancak, minyatürleri yapanlar, yapım teknikleri ile ilgili hiç açıklama yapılmamış. Minyatürlerin alındıkları kaynaklar ile ilgili olarak, nerede bulundukları ile ilgili detaylar verilmiş. Kaynaklar İslam Eserleri Kütüphanesi’nden Vatikan Arşivleri’ne kadar uzanıyor. Bunlar arasında Falname, Ahval-i Kıyamet, Miraçname, Şehname, Zübdetü’t Tevarih gibi kaynaklar bulunuyor. Bu farklı kaynaklar kullanılarak mitologya konuları inceleniyor, bu hem farklı yorumları öğrenmeye yarıyor hem de biraz kafa karıştırıcı olabiliyor.
Kitapta; evliyalar, peygamberler, burçlar, yaratıklar, aşk hikayeleri gibi, çok çeşitli konularda yapılmış minyatürlere yer verilmiş. Peygamberler ve mucizeleri oldukça geniş yer tutuyor. Bu konular hem Kuran hem de Tevrat, İncil ve halk söylenceleri dikkate alınarak aktarılmış. Burada tek tek anlatmak mümkün değil. Ancak, kulak dolgunluğu ile bilinen bir çok şeyin Kuran’da ya da İncil’de olmadığını öğrenmek ilgi çekiciydi. Hz Yusuf, Hz İsa ve Kuran’da yer alan – almayan peygamberler ile ermiş kişiler hakkında da hem ilginç bilgiler hem ilginç minyatürler bulunuyor. Örneğin, Hz. Elyasa’nın bir deveyi yavrusunun önünde öldüren bir kavmi lanetleyerek yok etmesine ilişkin birkaç minyatüre yer verilmiş. Yazar sonsuz bir kaynak denizinden ilginç olan konu ve minyatür örneklerini bizim için toparlamış.
